print Gotipua
„Mieszkańcy Indii uważają taniec za osobistą formę modlitwy.
Gdy tancerz ma odegrać orła, zakłada odpowiedni kostium,
Gdy przy akompaniamencie muzyki rozpoczyna swój taniec, nie jest to po prostu odegranie,
On w rzeczywistości staje się orłem,
Tancerz w pełni utożsamia się z wykonywanym tańcem”.
Jamake Highwater, [w:] The story of a Dance: Bharata Natyam,
Sahai K. Indialog Publication, Second edition, New Delhi 2005, s. 44.
Gotipua to taniec powstały w stanie Orisa w Indiach, w dystrykcie Puri. Nazwa składa się z dwóch oriskich (język orija) słów: goti – „jeden” oraz pua lub pila – „syn, chłopiec”. Taniec gotipua wykonywany jest przez chłopców w wieku od sześciu do dwudziestu lat, którzy podczas tańca zakładają kostiumy, nakładają na twarz makijaż, przyozdabiają nadgarstki, głowę, szyję i pas w biżuterię, a wokół kostek zawiązują dzwonki do tańca (ganghooros). Chłopcy podczas występów naśladują kobiece rytualne tańce świątynne wykonywane przez służki świątynne mahari lub samprada nijoga (w innych częściach Indii zwane dewadasi).
Historia Początków tańca gotipua dopatruje się w XVI w., gdy do świątyni Jagannatha w Puri w Orisie przybył mistyk bengalski Ćajtania Mahaprabhu, który był propagatorem bhakti, czyli wysławianie boga i służenie mu poprzez wykonywanie muzyki, śpiew i taniec.
Choreografie składają się z układów: guru bandana (pokłon do bogów), bata nrutja (czysty taniec), pallavi nrutja (taniec o pięknych, wysublimowanych figurach) oraz najbardziej charakterystyczny dla tancerzy gotipua bandha nrutja (taniec akrobatycznych wygięć, asan).
Tancerze przekazują treści choreografii za pomocą swojego ciała, wykorzystują do tego klasyczne środki wyrazu wykorzystywane w indyjskim teatrze klasycznym: angika abhinaja (poruszanie kończynami, posługiwanie się mimiką twarzy), aharja abhinaja (kostium i makijaż) oraz hastabhinaja (mudry, czyli skodyfikowany język dłoni).
Guruku Guru to „mistrz”, natomiast śisza lub ćzela oznacza „uczeń”. Sposób przekazywanie wiedzy poprzez mistrza na swojego ucznia nazywa się guru śisza parampara. Parampara oznacza tradycję będącą nośnikiem zasad i praw danego rzemiosła. Uczeń przeprowadza się do domu guru, czyli gurukul („krąg wokół guru”, kul oznacza „krąg”), która staje się dla chłopca szkołą i domem. Śisza wprowadzając się do gurukul musi podporządkować się zasadom panującym w danej szkole i wokół danego guru.
Choreografią gotipua towarzyszy muzyka grana na żywo oraz śpiew. Muzycy grają na: harmonium, pakaładżu, kartalach oraz skrzypcach. Teksty pieśni są sakralnymi tekstami zaczerpniętymi z mantr, Gitagowindy Dżajadewy oraz pieśni ku czci boga Jagannatha.
Współczesne środowisko gotipua Obecnie istnieje około dziesięciu szkół gotipua, które znajdują się w dystrykcie Puri, jedna z nich w stolicy stanu w Bhubaneswarze. Szkoły zakładane są nadal w oparciu o system gurukul, te najstarsze mieszczą się one w małych wioskach: Raghurajpur, Sakhigopal oraz Dimirisena.
Taniec gotipua należ do tradycyjnych tańców folkowych, ściśle związany jest z uroczystościami religijnymi. Taniec gotipua, wraz z tradycją mahari, stał się podstawą do odrestaurowania w połowie XX w. klasycznego tańca odissi z Orisy.
Badania nad tańcem gotipua były prowadzone w latach 2005-2008 przez Karolinę Szwed, która mieszkała w gurukul Abhinna Sundar Gotipua Nrutya Parishad w wiosce Raghurajpur.
Więcej informacji wkrótce!
